Pierwsze okulary progresywne – czego spodziewać się po użytkowaniu?

Czytasz wiadomość na telefonie, przenosisz wzrok na monitor, a chwilę później spoglądasz przez okno. Pierwsze okulary progresywne mają ułatwić takie zmiany odległości bez ciągłego przekładania kolejnych par. Na początku korzystanie z nich może jednak wymagać nowych nawyków. Wyjaśniamy, jak działają, czego możesz się spodziewać i kiedy warto poprosić o sprawdzenie okularów.

Jedna para, różne odległości – jak działają soczewki progresywne?

Jeśli odsuwasz telefon, by wyostrzyć litery, jedną z możliwych przyczyn jest prezbiopia. To związane z wiekiem osłabienie akomodacji, czyli zdolności oka do ustawiania ostrości na różne odległości. Soczewka wewnątrz oka staje się mniej elastyczna, przez co trudniej skupić obraz bliskich przedmiotów. Pomaga w tym dodatkowa moc do bliży względem korekcji do dali, na recepcie określana jako addycja.

W typowych progresach górna część szkła służy do dali, niższy obszar do odległości pośrednich, a dolny do czytania. Moc zmienia się między nimi płynnie, bez widocznej linii podziału. Nie oznacza to jednak, że każdy fragment soczewki zapewnia równie ostre widzenie telefonu, monitora i krajobrazu.

Po bokach występuje niepożądany astygmatyzm: moc optyczna soczewki różni się zależnie od kierunku, co może rozmywać obraz. Zmiany właściwości optycznych między obszarami szkła mogą też sprawiać, że kształty wydają się zniekształcone. To właściwość optyczna progresów, a nie automatyczny dowód wady produktu. Rozmieszczenie i nasilenie tych efektów zależą od parametrów szkieł. Przyzwyczajenie nie usuwa bocznych stref rozmycia; możesz natomiast nauczyć się sprawniej korzystać z obszarów ostrego widzenia.

Nowy sposób patrzenia – co zmienia się podczas adaptacji?

Zakładając pierwsze progresy, możesz potrzebować chwili, żeby odnaleźć wyraźny obraz. Niektóre osoby odczuwają też nietypową perspektywę lub pozorne poruszanie się otoczenia podczas zmiany kierunku spojrzenia. Takie wrażenia mogą wiązać się z patrzeniem przez części soczewki różniące się mocą i zniekształceniami. Nie muszą wystąpić u każdego, a ich nasilenia nie należy z góry uznawać za niegroźne.

Adaptacja do okularów progresywnych może obejmować zmianę koordynacji oczu i głowy. W badaniu ruchów oczu i głowy u nowych użytkowników progresów Hutchings i współautorzy (2007) zaobserwowali większy udział ruchów głowy w wykonywanych zadaniach. Badano zaledwie 10 osób, a ich strategie patrzenia wyraźnie się różniły. Należy pamiętać, że to tylko wniosek z badań, a nie zasada, by przy każdym spojrzeniu ruszać całą głową zamiast oczami.

Alvarez, Kim i Granger-Donetti (2017) w dwóch eksperymentach obejmujących 16 i 31 uczestników analizowali związek adaptacji z wybranymi parametrami współpracy oczu. Zaobserwowali różnice między osobami, które przystosowały się do progresów, a tymi, które miały z tym trudności. Uzyskane wyniki nie potwierdzają jednak skuteczności domowych ćwiczeń, ani nie dają gwarancji pomyślnej adaptacji u każdego pacjenta. 

Jakie płyną z tego wnioski? Proces przyzwyczajania się do okularów progresywnych przebiega u każdego w innym tempie. Najlepszym wskaźnikiem postępów nie jest kalendarz, lecz nasza własna percepcja – to, czy szybciej ogniskujemy wzrok i odzyskujemy swobodę działania. W przypadku utrzymującego się, silnego dyskomfortu należy przerwać stosowanie nowej korekcji i zasięgnąć porady eksperta. 

Jak patrzeć przez okulary progresywne w konkretnych sytuacjach?

Czytając książkę lub wiadomość, trzymaj tekst poniżej linii oczu i opuść wzrok ku dolnej części soczewek. Zachowaj swobodną pozycję głowy; głębokie pochylanie całej głowy może przesunąć strefę do czytania poza kierunek spojrzenia.

Przy monitorze potrzebujesz zwykle strefy pośredniej. Ustaw ekran tak, by tekst był wyraźny bez długotrwałego unoszenia brody i wyciągania szyi. Przy doborze szkieł podaj specjaliście odległość do monitora. Jeśli musisz przyjmować wymuszoną pozycję, sprawdzenia wymagają zarówno okulary, jak i stanowisko.

Spoglądając na przedmiot z boku, skieruj ku niemu również twarz. Pozwala to ograniczyć patrzenie przez boczny obszar rozmycia. Oczy nadal mogą poruszać się naturalnie; chodzi o współpracę spojrzenia i ruchu głowy, a nie utrzymywanie wzroku nieruchomo.

Na schodach postępuj inaczej niż przy czytaniu: skieruj głowę w stronę stopni, tak aby zobaczyć je przez wyższą część soczewki, a nie dolną strefę do bliży. Zwolnij, korzystaj z poręczy i upewnij się, że wyraźnie widzisz krawędzie. Samo opuszczenie oczu może skierować wzrok przez obszar przeznaczony do czytania.

Kiedy potrzebujesz czasu, a kiedy kontroli okularów?

Jeżeli ostrość poprawia się dopiero po podniesieniu oprawki na nosie, zapamiętaj tę obserwację i przekaż ją optykowi. Zsuwające się okulary przemieszczają strefy widzenia względem oczu. Nawet przy tej samej pozycji głowy możesz wtedy patrzeć przez inny fragment szkła. Oprawki powinny stabilnie leżeć, bez ucisku i przekrzywienia.

Kontrola obejmuje zgodność soczewek z receptą, centrację, czyli ich właściwe ustawienie względem oczu, oraz wysokość montażu. Znaczenie ma położenie punktów dopasowania przy naturalnej pozycji głowy. Sam rozstaw źrenic nie opisuje wszystkich potrzebnych pomiarów. Regulację oprawki powierz optykowi.

Łagodne trudności, które wyraźnie maleją, mogą towarzyszyć oswajaniu okularów. Problemy nasilone, narastające lub utrzymujące się wymagają konsultacji, podobnie jak wyraźna różnica widzenia między oczami lub stronami obrazu. Nie czekaj także wtedy, gdy ostrość uzyskujesz wyłącznie w nienaturalnej pozycji głowy. Opisz, przy jakiej odległości i kierunku spojrzenia pojawia się kłopot.

Kontrola u optyka dotyczy wykonania i dopasowania okularów. Badanie wzroku u optometrysty lub okulisty służy ocenie potrzebnej korekcji, a badanie okulistyczne także zdrowia oczu. Nagła utrata widzenia lub silny ból oka wymagają natychmiastowej pomocy medycznej. Nie odkładaj jej, tłumacząc objawy nowymi szkłami.

Komfort zaczyna się od dopasowania do Twojego dnia

Komfort zaczyna się od rozmowy o tym, jak spędzasz dzień. Inne wymagania stawia częste przenoszenie wzroku między bliskimi i dalekimi przedmiotami, a inne wielogodzinna praca z dokumentami. Wygoda zależy od potrzeb wzrokowych, doboru szkieł oraz stabilnego dopasowania oprawek. Przed wyborem opisz specjaliście także swoje hobby: czytanie nut, majsterkowanie lub szycie mogą wymagać innej odległości patrzenia niż telefon.

Jeśli długo pracujesz z bliska lub przy ekranie, omów ze specjalistą również okulary biurowe albo osobną parę do określonej odległości. Mogą zapewnić wygodniejszy obszar pracy, ale ich użyteczny zakres widzenia zależy od wybranego rozwiązania. Progresy ogólnego przeznaczenia nie muszą być najlepszym wyborem do każdego zadania.

Nie zmuszaj swoich oczu do kompromisów! Sprawdź naszą ofertę, wybierz oprawki dopasowane do Twojego dnia i zapewnij sobie  komfort widzenia

FAQ

Czy każdy może przyzwyczaić się do progresów?

Nie każdy osiąga w nich zadowalający komfort widzenia. Jeśli trudności się utrzymują, specjalista powinien sprawdzić przyczynę i omówić inne rozwiązania.

Ile czasu może potrwać adaptacja do nowych okularów?

Czas jest indywidualny i nie da się go z góry ustalić. Nasilonych lub utrzymujących się dolegliwości nie należy przeczekiwać.

Czy progresy trzeba nosić przez cały dzień?

Sposób noszenia ustal ze specjalistą, uwzględniając swoje zadania i komfort widzenia. Nie wydłużaj użytkowania mimo silnego dyskomfortu.

Czy w progresach można czytać i pracować przy komputerze?

Tak, służą do tego odpowiednio strefa bliży i strefa pośrednia. Przy wielogodzinnej pracy przy ekranie warto omówić także szkła biurowe.

Co zrobić, gdy trudno znaleźć ostry obraz?

Zwróć uwagę, przy jakiej odległości i kierunku spojrzenia pojawia się problem. Zgłoś to specjaliście, który sprawdzi dopasowanie okularów i potrzebę ponownej oceny korekcji.